Seksueel misbruik en mentale gezondheid
Seksueel misbruik heeft vaak een grote impact op de mentale gezondheid. Wat is er kapot gegaan en wat is er heel gebleven? Er is schade, maar er is ook veerkracht en beschermende factoren.
Slachtoffers van seksueel geweld lopen een verhoogd risico op psychische klachten zoals PTSS, angststoornissen, depressie en suïcidale gedachten. Tegelijkertijd is er ook veerkracht, herstel en steun mogelijk. Op deze pagina lees je meer over de relatie tussen seksueel misbruik en mentale gezondheid, veelvoorkomende klachten én hoe herstel eruit kan zien. Je vindt hier ook tips, ervaringsverhalen, boeken en documentaires.
Thema-webinar: Misbruik en mentale gezondheid: herkennen, begrijpen & mogelijkheden voor herstel
Het meemaken van seksueel misbruik kan een grote impact hebben op de mentale gezondheid. Er is schade, maar er is ook veerkracht en beschermende factoren. In dit webinar geeft Iva Bicanic een wetenschappelijk onderbouwde inleiding over het verband tussen seksueel misbruik en mentale gezondheid. Daarna bespreekt Anne Marsman hoe misbruik kan leiden tot klachten als PTSS, eetproblematiek, angst- en stemmingsklachten en verslaving, en hoe deze met elkaar samenhangen. Ze bespreekt helpende vormen van zelfzorg en zelfregulatie en geeft hulpverleners handvatten om cliënten hierin te ondersteunen. In het bijzonder zal zij de zelfhulpomgeving toelichten die door het Centrum Seksueel Geweld speciaal ontwikkeld is om cliënten op een laagdrempelige manier te ondersteunen. Cliënten vinden er informatie en uitleg over verschillende onderwerpen, en allerlei praktische tips en handvatten om om te leren gaan met wat ze nu ervaren.
Bekijk het webinar hieronder.
Wat is mentale gezondheid?
Mentale gezondheid is de manier waarop je je voelt, denkt en je dag doorkomt. Het gaat over hoe je omgaat met uitdagingen, hoe je je verhoudt tot jezelf en anderen en hoe je je leven ervaart. Het is niet alleen de afwezigheid van psychische problemen maar ook de aanwezigheid van positieve aspecten zoals veerkracht, tevredenheid en een gevoel van verbondenheid.
Meer specifiek omvat mentale gezondheid:
- Emotioneel welbevinden: Hoe je je voelt, of je je gelukkig, tevreden, en verbonden voelt met anderen.
- Cognitief functioneren: Hoe je denkt, leert, problemen oplost en beslissingen neemt.
- Sociaal functioneren: Hoe je omgaat met anderen, relaties onderhoudt en je deel voelt van de samenleving.
- Veerkracht: Het vermogen om met stress, tegenslagen en veranderingen om te gaan.
- Zelfvertrouwen en eigenwaarde: De mate waarin je jezelf waardeert en vertrouwt.
Klachten en gevolgen
Na een nare seksuele ervaring of seksueel misbruik, online of offline, kunnen er verschillende mentale klachten ontstaan. Die klachten kunnen voor iedereen anders zijn. Niet iedereen die slachtoffer is van seksueel geweld wordt ziek of krijgt last van traumaklachten.
We noemen hieronder een aantal van de meest voorkomende klachten.
- angst en paniek
- nachtmerries en slaapproblemen
- depressie, schuld- en schaamtegevoelens
- moeite met relaties of intimiteit
- suïcidale gedachten of zelfbeschadiging
Meer over gevolgen op korte termijn.
Meer over gevolgen op langere termijn.
Wat onderzoek laat zien
Recente studies laten zien dat seksueel misbruik in de kindertijd een grote impact kan hebben op de mentale gezondheid. Mensen die dit meemaken, lopen een verhoogd risico op suïcidale gedachten, depressie, angst en PTSS. Ook gevoelens van schaamte en schuld spelen hierbij een belangrijke rol.
Wanneer iemand meerdere vormen van misbruik ervaart, bijvoorbeeld ook online of fysiek geweld, neemt dit risico toe. Tegelijkertijd blijkt dat steun, erkenning en passende hulp kunnen beschermen en herstel mogelijk maken.
Hulp na online seksueel geweld
Ook als je online een nare seksuele ervaring hebt meegemaakt kun je bij ons terecht. Je mag hierover met ons bellen via 0800-0188 of met ons chatten. We geven je dan informatie en advies.
Online zelfhulpomgeving
De zelfhulpomgeving is ontwikkeld voor iedereen die een nare (online) seksuele ervaring heeft meegemaakt. Kortgeleden, of langer geleden. Je vindt hier informatie, handvatten en praktische tips die je kunnen helpen om beter te begrijpen wat je doormaakt en hoe je daarmee om kunt gaan.
Je kunt de omgeving anoniem en zelfstandig gebruiken, in je eigen tijd en op je eigen tempo. Wil je daarnaast ondersteuning van een casemanager van het Centrum Seksueel Geweld? Dat kan ook. Zo hoef je niet direct een behandeling te starten, maar krijg je wél de steun die bij je past.
Kijk en luistertips
Boeken
- Traumasporen – Bessel van der Kolk
- Verlamd van angst – Agnes van Minnen
- Waarheid, eerherstel en gerechtigheid – Judith Herman
- Ik vraag dit voor een vriendin, 123 vragen over seksueel misbruik – Iva Bicanic, Miranda Freriks, Esther Verhees (praktische vragen & antwoorden)
Podcasts
Documentaires & films
- Wij praten niet – jongeren over herstel na seksueel geweld
- Ik was een kind – Geertjan Lassche
- Ve(e)rkracht – Deborah Fidder
- Audrie & Daisy – Netflix
- Victimblaming – Sunny Bergman
- Coos en de Colafles – Wouter Vogel
- Je verrai toujours vos visages – herstelrecht & erkenning
Ervaringsverhalen
Heb jij hulp nodig?
Heb jij een nare (online) seksuele ervaring gehad of seksueel misbruik meegemaakt en heb je hulp of advies nodig? Neem dan contact met ons op. Je kunt gratis met ons bellen of chatten. Het maakt niet uit of het kort of lang(er) geleden is gebeurd. Ook als de ervaring online was, kun je bij ons terecht.