Wat je moet weten over...
Genitale respons tijdens en na seksueel misbruik
Tijdens en na seksueel misbruik kan je lichaam reageren met een genitale respons. Dat kan gebeuren op het moment zelf, maar ook later wanneer je eraan terugdenkt of erover praat. Veel mensen schamen zich hiervoor of raken in de war, terwijl het een automatische lichamelijke reactie is waar je geen controle over hebt.
Op deze pagina lees je wat genitale respons is, waarom het kan ontstaan en wat het betekent.
Heb jij een nare seksuele ervaring gehad of seksueel misbruik meegemaakt en heb je hulp of advies nodig? Chat dan met een van onze hulpverleners. Dit kan via de button hieronder. Het maakt niet uit of het nu kort of lang(er) geleden is gebeurd. Ook als de ervaring online was kun je bij ons terecht.
Wat is genitale respons?
Bij mensen met een vulva (vrouwelijke geslachtsorganen): vochtig worden (lubricatie), het verstijven van de tepels, zwelling van de clitoris, soms orgasme.
Bij mensen met een penis: voorvocht, erectie, orgasme en/of ejaculatie.
Bij transgender en non-binaire personen: de reacties zijn afhankelijk van het lichaam en eventuele medische behandelingen (zoals hormonen of operaties), maar ook hier kunnen vergelijkbare automatische lichamelijke reacties optreden.
De genitale respons is een automatische reactie van het lichaam.
Genitale respons tijdens seksueel misbruik
Ook tijdens seksueel misbruik of seksueel geweld kan het lichaam automatisch reageren. Sommige slachtoffers ervaren tijdens het misbruik lichamelijke opwinding of krijgen zelfs een orgasme. Soms kan die lichamelijke reactie ervaren worden als fijn of prettig, waarover op dat moment of pas later schaamte kan ontstaan. Die reactie ontstaat doordat het lichaam reageert op aanraking, prikkeling en soms ook op spanning of angst.
Wat je hoofd denkt en je lichaam voelt kan uit elkaar lopen; je kunt je angstig, verward of zelfs bevroren voelen, terwijl je lichaam toch reageert. Het is belangrijk om te weten dat dit een reflex van het lichaam is, waar je geen controle over hebt.
Uit onderzoek blijkt duidelijk dat een lichamelijke reactie niet hetzelfde is als seksuele opwinding, verlangen of toestemming.
Genitale respons na seksueel misbruik
Wat veel mensen niet weten, is dat de genitale respons ook ná het misbruik nog kan voorkomen. Dit komt doordat het lichaam een verband heeft gelegd tussen bepaalde gedachten, herinneringen of prikkels en een lichamelijke seksuele reactie.
Een genitale respons kan ontstaan tijdens…
- het denken aan seksuele handelingen, het misbruik en/of de pleger
- gesprekken over het misbruik
- bepaalde triggers, zoals geuren, beelden, gedachten, situaties en aanrakingen.
Ook nu is de genitale respons een automatische reactie van het lichaam, en geen bewuste keuze.

Feiten over genitale respons
Ongeveer één derde van de mensen met PTSS en een geschiedenis van seksueel misbruik heeft last van de genitale respons die gekoppeld is aan het misbruik.
Het is een automatisch lichamelijk proces – je lichaam reageert, net als bij blozen of kippenvel. Ook daar heb je geen controle over.
- Het zegt niet automatisch iets over wat je wil, voelt of fijn vindt.
- Het lichaam kan een genitale respons inzetten als beschermingsmechanisme. Vocht kunnen pijn en schade verminderen, en doorbloeding kan weefsel minder kwetsbaar maken.
Het verhaal van Sophie:
'Wij zijn niet vies, niet gek, niet smerig. We zijn gewoon menselijk'
Sophie werd in haar jeugd meerdere keren seksueel misbruikt. Ze deelt met ons haar worstelingen in haar seksleven en met de genitale respons. Lees hier het verhaal van Sophie.
Bezoek onze zelfhulpomgeving
Met onze online zelfhulpomgeving ondersteunen we je op een laagdrempelige manier met informatie, handvatten en praktische tips die helpend kunnen zijn voor jouw herstelproces. Je kunt de omgeving anoniem en zelfstandig gebruiken. In je eigen tijd, op je eigen tempo. In de zelfhulpomgeving vind je een reeks modules over verschillende onderwerpen, zoals: schaamte en schuldgevoelens, overlevingsreacties, gesprekstips en zelfzorg.
https://centrumseksueelgeweld.nl/zelfhulp/

Kijk, lees en luistertips (over genitale respons)
- Folder: Informatie en tips over genitale respons
- Presentatie: Iva Bicanic over genitale respons
- Video: Nare seksuele ervaring en seksuele opwinding
- Artikel: Ik schaam me kapot - over genitale respons en seksueel misbruik
- Boek: Ik vraag dit voor een vriend(in) - 123 vragen over seksueel misbruik
- Podcastserie over genitale respons
- Ervaringsverhalen van anderen die (als kind) seksueel geweld hebben meegemaakt.
- Brief voor zorgprofessionals als je een lichamelijk onderzoek hebt
Heb jij hulp nodig?
Heb jij een nare seksuele ervaring gehad of seksueel misbruik meegemaakt en heb je hulp of advies nodig? Neem dan contact met ons op. Je kunt gratis met ons bellen of chatten. Het maakt niet uit of het kort of lang(er) geleden is gebeurd. Ook als de ervaring online was, kun je bij ons terecht.