‘Het is allemaal lang geleden, maar de herinnering bleef. Dan maalden weer de gedachten aan die slechte, eenzame jaren toen ik misbruikt werd. Een film die steeds opnieuw werd afgespeeld. Aan een paar goede vrienden heb ik verteld wat mij is overkomen in mijn jeugd en nu ik de zeventig ben gepasseerd, wil ik die geschiedenis nog eens goed vastleggen. Om te laten zien hoe seksueel misbruik gewoon gebeurt, ook bij mannen en ook in de eigen familie. En hoe dat mijn leven beheerste.

Rond mijn 15e jaar mocht ik van mijn ouders de grote zolderkamer in gebruik nemen. Juist in die tijd kwam een man uit onze familie, ouder dan ik, een paar dagen logeren. Hij sliep in mijn nieuwe kamer en ’s avonds kwam hij bij mijn bed. Eerst maakte hij allerlei seksuele toespelingen – een vorm van ‘grooming’, begreep ik later. Met zijn verbale gemanipuleer ging hij steeds verder en hij raakte me ook aan. Hij had me in zijn macht. Uiteindelijk deed ik wat hij wilde. Als ik hem niet zijn zin gaf, dan kreeg hij pijn op de borst. Het leek alsof hij het aan zijn hart had. Heel eng, ’s nachts op die zolderkamer.

Terugkijkend zie ik hoe deze gebeurtenissen mijn jeugd overheersten. Er was altijd het geheim van die man en mij. Hij heeft me nooit gezegd dat ik er niet met anderen over mocht praten, maar instinctief wist ik dat ik mijn mond moest houden. Hij kwam vaker langs – mijn ouders mochten hem wel – en het misbruik ging verder. Ik zag dat hij opgewonden was, maar ik was dat niet. De ‘intimiteit’ was niet leuk maar ik deed mijn best; mijn eerste ervaring met ‘liefde’. Het gevolg van alle verwarring en geheimzinnigheid was dat ik me steeds meer afsloot in mijn kamer en ten slotte vervreemdde van mijn omgeving, mijn ouders, mijn vrienden.

Toen ik het huis uit ging, op kamers woonde en een studie begon, ben ik gaan drinken. Vele jaren was de drank mijn slaapmiddel en troost; het ontspande me en dempte de pijn. De relaties met vriendinnen waren moeizaam en bij de seks kon ik me niet ontspannen want ik lette vooral op de ander. Ik had eigenlijk geen zelfvertrouwen meer. En op de achtergrond was er altijd de schaamte: ik heb het misbruik laten gebeuren.

In de oorlogsfilm ‘Saving Private Ryan’ trekt een grote Duitse soldaat bij een handgevecht zijn mes. Hij is sterk en steekt het mes langzaam maar zeker steeds dieper in de borst van een hulpeloze Amerikaanse soldaat. Dat is mijn beeld van misbruik: overheersing, machteloosheid en geweld.

Ooit heb ik overwogen om nog werk te maken van het misdrijf en aangifte te doen want ik was indertijd minderjarig. Toch heb ik dat niet gedaan omdat ik geen ‘wraak’ wilde en ook omdat ik voorzag dat het mij niet echt zou helpen. Wel durfde ik, na jaren van wanhoop en de nodige therapie, de schade onder ogen te zien, de angsten en de zwaarmoedigheid. Het werd me steeds duidelijker hoe deze geschiedenis mijn leven bepaalde en dat ik zo een slachtoffer bleef. Ik moest een streep trekken en realiseerde me: wat gebeurd is, dat is verleden. Dat besef bleek een keerpunt. Het verleden zien als een grote doos waar deze ellende in opgeborgen kan worden. Op die manier ontstond er ruimte en bleef ik niet langer gevangen in dat donkere verleden. Ik besloot om een brief te schrijven aan de misbruiker met als laatste regel: ‘Jij bent verleden!’ Het was bevrijdend om dat zo te formuleren. Het gaf me macht. De man heeft nooit gereageerd.

Natuurlijk komen er af en toe nog de beelden van het misbruik terug. Als ik me laat meegaan in de emoties, bijvoorbeeld na de misbruik-verhalen in de rooms-katholieke kerk, dan zie ik hoe mijn jonge jaren kapot zijn gemaakt door iemand die alleen aan zichzelf dacht. Maar tegelijkertijd kan ik er ook met meer afstand naar kijken. Weliswaar met de nodige moeite, maar ik zie nu dat de misbruiker me indertijd ook aandacht gaf en soms geïnspireerd heeft. Zeer verwarrend. En natuurlijk maakt dit het misdrijf niet minder.

In sommige kringen wordt ervoor gepleit dat je iemand moet vergeven, maar vergiffenis is, vind ik, in dit verband een ontkenning van de feiten. Er zijn foute mensen die hun lusten niet onder controle hebben. Zij zouden zich daarvoor moeten verantwoorden. Wat ik nu kan doen, en wat ik door schade en schande geleerd heb, is dat ik me niet meer laat beheersen door het verleden met die man en dat mes: de film draait niet meer.